دادستانهای فدرال آمریکا اعلام کردهاند عبدالرحمن الفوزان، مهندس سابق شرکت اوپنایآی که به نصب دستگاه شنود در یکی از اتاقهای جلسات این شرکت متهم شده، طی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با یکی از اعضای خاندان سلطنتی عربستان سعودی ارتباط مستمر داشته است. بر اساس اسناد ارائهشده به دادگاه، این ارتباط شامل گفتوگوهایی درباره پیوستن او به یک طرح هوش مصنوعی در عربستان نیز بوده است.
این اطلاعات در جریان درخواست دادستانی برای ادامه بازداشت متهم مطرح شده است. مقامهای آمریکایی علاوه بر اتهام نصب دستگاه ضبط مخفی، به برنامه سفر یکطرفه او به عربستان و خروج خانوادهاش از آمریکا پس از بازداشت وی اشاره کردهاند. با این حال، اتهامهای مطرحشده هنوز باید در روند قضایی بررسی شوند و ارتباط ادعایی با یکی از اعضای خاندان سلطنتی بهتنهایی اثباتکننده دخالت دولت عربستان در این پرونده نیست.
ارتباط مهندس اوپنایآی با خاندان سلطنتی عربستان چه زمانی فاش شد؟
بر اساس یادداشت ارائهشده از سوی دادستانی آمریکا، الفوزان در طول سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ از طریق پیامرسان واتساپ با یکی از اعضای ناشناس خاندان سلطنتی عربستان در تماس بوده است. این ارتباط، به گفته مقامهای قضایی، تا پنجم اکتبر ۲۰۲۶، یعنی چند روز پیش از بازداشت او، ادامه داشته است.
در بخشی از این مکاتبات، عضو خاندان سلطنتی از راهاندازی یک طرح هوش مصنوعی در عربستان سخن گفته و از الفوزان خواسته است به این پروژه بپیوندد. طبق اسناد دادگاه، این فرد در یکی از پیامهای خود تأکید کرده بود که عربستان بیش از آمریکا به تخصص او نیاز دارد.

دادستانها همچنین مدعی شدهاند که این عضو خاندان سلطنتی چندین بار درباره زمان خروج الفوزان از اوپنایآی با او گفتوگو کرده است. بر اساس همین اسناد، متهم اعلام کرده بود که تا زمان واگذاری یا قطعی شدن سهام دریافتی خود، قصد ترک شرکت را ندارد.
پرونده جاسوسی اوپنایآی از کجا آغاز شد؟
ماجرای این پرونده پس از آن مطرح شد که در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶، یک دستگاه ضبط صدا در اتاق کنفرانس مدیران ارشد اوپنایآی در سانفرانسیسکو کشف شد. این وسیله به درگاه USB پشت تلویزیون اتاق متصل شده بود؛ فضایی که طبق اسناد قضایی، برای نشستهای داخلی مدیران و برخی جلسات با مقامهای دولتی و نمایندگان کسبوکارها استفاده میشد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، بررسیهای داخلی شرکت به شناسایی الفوزان بهعنوان فرد مظنون به نصب دستگاه منجر شد. اوپنایآی پس از بررسی موضوع، همکاری خود را با وی قطع کرد و پرونده را برای پیگیری در اختیار افبیآی قرار داد.
شرکت اعلام کرده است که در زمان انتشار گزارشهای اولیه، شواهدی از دسترسی نامناسب متهم به وزنهای مدلهای هوش مصنوعی، کد منبع یا اطلاعات مشتریان و انتقال این دادهها به خارج از شرکت در اختیار نداشته است. بنابراین، اتهام نصب دستگاه شنود را نباید با اثبات سرقت اطلاعات محرمانه یا انتقال فناوری به یک دولت خارجی یکسان دانست.
دادستانی آمریکا چرا درباره احتمال فرار متهم هشدار داده است؟
یکی از محورهای اصلی درخواست دادستانی برای ادامه بازداشت الفوزان، برنامه سفر او و خانوادهاش به خارج از آمریکا بوده است. طبق اسناد قضایی، این مهندس قرار بود در ۱۲ اکتبر به عربستان سفر کند و برای خود بلیت یکطرفه تهیه کرده بود؛ اما پیش از انجام سفر بازداشت شد.
در یادداشت دادستانی همچنین آمده است که همسر و فرزند او روز بعد از بازداشت، با پروازی از سانفرانسیسکو به دوحه قطر رفتند و هزینه بلیت آنها را یک مقام نظامی سعودی پرداخت کرده بود. مقامهای آمریکایی این موضوع را در کنار ارتباطات ادعایی متهم و برنامههای او برای زندگی در عربستان، از جمله دلایل نگرانی درباره احتمال خروج وی از دسترس دادگاه مطرح کردهاند.
با این حال، جزئیات مربوط به سفر و پرداخت هزینههای آن باید در چارچوب ادعاهای مطرحشده از سوی دادستانی ارزیابی شود. این اطلاعات بهخودیخود مشخص نمیکند که هدف نهایی ارتباطات متهم چه بوده یا آیا مقامهای سعودی از اقدام مجرمانهای اطلاع داشتهاند یا خیر.
پرونده مهندس سعودی چه ابعادی برای امنیت فناوری هوش مصنوعی دارد؟
اهمیت این پرونده تنها به اتهام نصب یک دستگاه ضبط محدود نمیشود. اوپنایآی در حوزهای فعالیت میکند که مدلهای پیشرفته، زیرساختهای فنی، دادههای اختصاصی و ارتباط با نهادهای دولتی از داراییهای مهم آن به شمار میروند. به همین دلیل، هرگونه تلاش احتمالی برای ضبط مخفیانه جلسات مدیران میتواند نگرانیهایی درباره حفاظت از اطلاعات راهبردی ایجاد کند.
در عین حال، باید میان خطر بالقوه افشای اطلاعات و وقوع قطعی چنین اتفاقی تفاوت قائل شد. در اطلاعات منتشرشده از سوی شرکت، دسترسی نامناسب به وزنهای مدل، کد منبع یا دادههای مشتریان تأیید نشده است. مشخص شدن اینکه دستگاه چه اطلاعاتی ثبت کرده، آیا دادهای به شخص دیگری منتقل شده و انگیزه متهم چه بوده است، به نتایج تحقیقات و رسیدگی قضایی بستگی دارد.
ارتباط با خاندان سلطنتی عربستان چه تأثیری بر روند قضایی خواهد داشت؟
دادستانی آمریکا با استناد به مجموعهای از شواهد ادعایی، از جمله مکاتبات با عضو خاندان سلطنتی، برنامه سفر متهم و خروج خانواده او از کشور، خواستار ادامه بازداشت وی شده است. این موارد در ارزیابی احتمال فرار و بررسی ابعاد پرونده مورد توجه مقامهای قضایی قرار گرفتهاند.
با وجود این، اثبات اتهام نصب دستگاه شنود، تعیین انگیزه احتمالی و روشن شدن اینکه آیا فرد یا نهادی خارج از شرکت در این ماجرا نقش داشته است، موضوعاتی جداگانه هستند. تا زمانی که شواهد در دادگاه بررسی و مسئولیت کیفری مشخص نشود، نمیتوان ارتباط گزارششده با خاندان سلطنتی عربستان را معادل اثبات جاسوسی به نفع دولت این کشور دانست.
در نتیجه، ادامه تحقیقات افبیآی و بررسی اسناد ارائهشده به دادگاه مشخص خواهد کرد که این پرونده تا چه اندازه به اتهام نصب تجهیزات شنود محدود میماند یا شواهد بیشتری درباره انگیزه و ارتباطات احتمالی متهم به دست میآید.

**میثم قدیری**
تحلیلگر ارشد اقتصادی
میثم قدیری تحلیلگر اقتصادی و روزنامهنگار حرفهای با بیش از چهارده سال تجربه مستمر در حوزه تحلیل بازارهای مالی، بررسی سیاستهای پولی و بانکی و گزارشنویسی اقتصادی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تحولات بازار سرمایه، نرخ ارز و طلا، تورم و معیشت مردم و بررسی تأثیر تصمیمات اقتصادی دولت بر زندگی روزمره شهروندان میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد اقتصاد از دانشگاه تهران و کارشناسی مدیریت مالی از دانشگاه شهید بهشتی است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل بنیادی بازار سرمایه، اقتصادسنجی پیشرفته و مدلسازی مالی را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تأثیر سیاستهای پولی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران» به عنوان پژوهش برتر دانشکده اقتصاد انتخاب شد.
**سوابق حرفهای**
قدیری فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ به عنوان کارشناس اقتصادی در یک مؤسسه پژوهشی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه تحلیل بازارهای مالی، به عنوان تحلیلگر ارشد با چندین کارگزاری بورس و رسانههای اقتصادی معتبر همکاری داشته است. تحلیلهای روزانه و هفتگی وی درباره بازار سهام، ارز و طلا همواره مورد توجه سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی بوده است.
از سال ۱۳۹۷ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصادی و دبیر گروه اقتصاد در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، گزارشهای تحلیلی دقیق و پیشبینیهای مستند وی از تحولات اقتصادی، یکی از پرمخاطبترین بخشهای مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی قدیری در تحلیل بازار سرمایه (بورس)، بررسی نرخ ارز، طلا و مسکن، تحلیل سیاستهای پولی و مالی دولت، پیشبینی روند تورم و بررسی تأثیر تصمیمات اقتصادی بر معیشت مردم است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی تحقیقی اقتصادی، تحلیل بودجه سالانه و مصاحبه با مدیران و کارشناسان اقتصادی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد قدیری در تحلیل اقتصادی مبتنی بر دادهها و آمارهای رسمی و معتبر، استفاده از مدلهای اقتصادسنجی استاندارد، توجه به روندهای بلندمدت اقتصادی و پرهیز از پیشبینیهای غیرکارشناسی و هیجانی است. وی در تحلیلهای خود بر شفافیت کامل منابع اطلاعاتی، بیان حدود و ثغور پیشبینیها و پرهیز از جانبداری جناحی تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن اقتصاددانان ایران و کانون کارشناسان رسمی دادگستری (رشته اقتصاد و حسابرسی) است و در همایشهای تخصصی مرتبط با بازار سرمایه و سیاستهای پولی به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین تحلیلگر اقتصادی در جشنواره رسانههای اقتصادی (۱۴۰۱ و ۱۴۰۲)
– لوح تقدیر از سازمان بورس و اوراق بهادار برای تحلیلهای شفاف و تأثیرگذار (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه کتاب سال اقتصاد برای تألیف «بورس به زبان ساده» (۱۴۰۱)
– انتخاب به عنوان تحلیلگر برتر در نظرسنجی فعالان بازار سرمایه (۱۴۰۲)
**تألیفات**
– **«بورس به زبان ساده؛ راهنمای جامع سرمایهگذاری در بازار سهام»** – انتشارات بورس (۱۴۰۱)
– **«تورم و معیشت؛ از تئوری تا واقعیت»** – انتشارات اقتصادی (۱۴۰۲)