مهاجرت ایرانیان به ترکیه چقدر است؟ آمار رسمی از افزایش ورود ایرانیان در سال ۲۰۲۵
ترکیه در سالهای اخیر همچنان یکی از مقصدهای مهم مهاجرتی در منطقه برای شهروندان کشورهای همسایه بوده است؛ اما آمار رسمی نشان میدهد که ترکیب و حجم مهاجرت به این کشور در سال ۲۰۲۵ تغییراتی داشته است. در میان اتباع خارجی که در این سال به ترکیه مهاجرت کردهاند، شهروندان ایران با سهم ۵.۸ درصدی در رتبه پنجم قرار گرفتهاند.
بر اساس تازهترین گزارش مرکز آمار ترکیه (TÜİK)، در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۳۹۳ هزار و ۸۲۹ نفر از خارج به ترکیه مهاجرت کردهاند که نسبت به سال قبل ۲۵.۲ درصد افزایش داشته است. از این تعداد، ۹۱ هزار و ۹۵۲ نفر شهروند ترکیه و ۳۰۱ هزار و ۸۷۷ نفر اتباع کشورهای دیگر بودهاند.
در میان اتباع خارجی، شهروندان ترکمنستان با سهم ۲۳.۴ درصد بیشترین سهم را داشتهاند و پس از آنها شهروندان جمهوری آذربایجان با ۸.۳ درصد، ازبکستان با ۶.۹ درصد، مصر با ۶.۱ درصد، افغانستان با ۵.۸ درصد و سپس ایران قرار گرفتهاند.
اما در بخش مربوط به ایران، داده منتشرشده توسط TÜİK سهم ایرانیان را ۵.۸ درصد اعلام میکند. با اعمال این سهم بر مجموع ۳۰۱ هزار و ۸۷۷ مهاجر خارجی، تعداد ایرانیان در آمار مهاجرت ورودی سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ نفر برآورد میشود.
تعداد ایرانیان مهاجر به ترکیه در یک سال چقدر تغییر کرد؟
برای درک بهتر این عدد، مقایسه با سال قبل اهمیت دارد.
طبق آمار رسمی ترکیه، در سال ۲۰۲۴ تعداد کل مهاجران واردشده به ترکیه ۳۱۴ هزار و ۵۸۸ نفر بود که ۲۱۰ هزار و ۸۵۶ نفر از آنها اتباع خارجی بودند. ایرانیان در آن سال ۵.۹ درصد از مهاجران خارجی را تشکیل میدادند. بر این اساس، تعداد شهروندان ایرانی ثبتشده در جریان مهاجرت ورودی آن سال حدود ۱۲ هزار و ۴۰۰ نفر بوده است.
در سال ۲۰۲۵، مجموع مهاجرت اتباع خارجی به ترکیه به ۳۰۱ هزار و ۸۷۷ نفر رسید و سهم ایرانیان ۵.۸ درصد ثبت شد؛ یعنی تعداد ایرانیان در جریان مهاجرت ورودی به حدود ۱۷.۵ هزار نفر رسید.
مقایسه این دو رقم نشان میدهد که تعداد ایرانیان در جریان مهاجرت ثبتشده به ترکیه نسبت به سال ۲۰۲۴ افزایش داشته است؛ هرچند سهم ایران از کل مهاجران خارجی اندکی از ۵.۹ به ۵.۸ درصد کاهش پیدا کرده است.
این تفاوت میان «سهم» و «تعداد» نکته مهمی در خواندن آمار مهاجرت است؛ زیرا ممکن است سهم یک کشور کاهش پیدا کند اما تعداد مهاجران آن کشور، به دلیل افزایش کل مهاجرت، بیشتر شود.
ترکیه در سال ۲۰۲۵ مقصد بیش از ۳۹۳ هزار مهاجر بود
رشد مهاجرت به ترکیه تنها به شهروندان ایرانی محدود نبوده است.
TÜİK اعلام کرده که تعداد افرادی که در سال ۲۰۲۵ از خارج به ترکیه مهاجرت کردهاند، از ۳۱۴ هزار و ۵۸۸ نفر در سال ۲۰۲۴ به ۳۹۳ هزار و ۸۲۹ نفر رسیده است؛ یعنی رشد ۲۵.۲ درصدی در یک سال. در همین مدت، تعداد اتباع خارجی مهاجرتکرده به ترکیه نیز از ۲۱۰ هزار و ۸۵۶ نفر به ۳۰۱ هزار و ۸۷۷ نفر افزایش یافته است.
در میان کشورهای مبدأ، ترکمنستان فاصله قابل توجهی با سایر کشورها دارد و ۲۳.۴ درصد از مهاجران خارجی سال ۲۰۲۵ را به خود اختصاص داده است. جمهوری آذربایجان، ازبکستان، مصر و افغانستان نیز در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. ایران با سهم ۵.۸ درصدی در بین کشورهای اصلی مبدأ مهاجرت به ترکیه قرار گرفته است.
مهاجرت ایرانیان فقط به معنای خرید خانه یا دریافت اقامت نیست
یکی از نکات مهم درباره آمار مهاجرت ترکیه این است که نباید رقم مهاجرت ثبتشده را با تعداد افرادی که در این کشور اقامت دارند یکسان دانست.
TÜİK آمار جریان مهاجرت را بر اساس اطلاعات ثبتشده در سیستم آدرس و دادههای اداری محاسبه میکند و عواملی مانند تغییر وضعیت قانونی مهاجران، فرآیندهای تابعیت و برخی تغییرات ثبتی در محاسبات آن لحاظ میشوند. بنابراین رقم حدود ۱۷.۵ هزار نفر برای ایرانیان در سال ۲۰۲۵، به معنای تعداد کل ایرانیان ساکن ترکیه نیست؛ بلکه به جریان مهاجرت ثبتشده در آن سال مربوط است.
این تفاوت از آن جهت اهمیت دارد که در بحث مهاجرت ایرانیان به ترکیه، گاهی اعداد مربوط به اقامت، مهاجرت، ورود و خروج مسافران و حتی خرید ملک در کنار یکدیگر قرار میگیرند؛ در حالی که هرکدام مفهوم آماری متفاوتی دارند.
استانبول همچنان یکی از مهمترین نقاط تمرکز مهاجران است
استانبول در آمار مهاجرت ترکیه نیز جایگاه ویژهای دارد.
طبق دادههای TÜİK برای سال ۲۰۲۴، استانبول بیشترین سهم از جمعیت مهاجر ورودی و همچنین مهاجران خروجی را در میان استانهای ترکیه داشته است. در همان سال، آنتالیا با ۸.۵ درصد و آنکارا با ۷.۴ درصد پس از استانبول در میان استانهای دارای بیشترین جمعیت مهاجر ورودی قرار گرفتند.
این پراکندگی جغرافیایی را میتوان در زندگی روزمره مهاجران نیز مشاهده کرد. بخشی از افرادی که برای تحصیل، کار، سرمایهگذاری یا زندگی خانوادگی به ترکیه میروند، تنها یک چمدان همراه خود ندارند و پس از مشخصشدن محل اقامت، وسایل بیشتری را از ایران به مقصد منتقل میکنند.
در چنین شرایطی، موضوع حمل بار به ترکیه برای مهاجرانی که قصد جابهجایی وسایل شخصی، لوازم منزل یا تجهیزات مورد نیاز خود را دارند، به یکی از مسائل عملی پس از مهاجرت تبدیل میشود.
آنتالیا و آنکارا؛ دو مقصد متفاوت برای مهاجران
استانبول تنها مقصد مهاجران خارجی در ترکیه نیست. آنتالیا و آنکارا نیز در دادههای رسمی ترکیه سهم قابل توجهی دارند.
آنتالیا به دلیل موقعیت گردشگری و اقتصادی خود سالهاست در میان شهرهای مورد توجه اتباع خارجی قرار دارد. آنکارا نیز بهعنوان پایتخت ترکیه، مرکز مهمی برای دانشگاهها، سازمانهای دولتی و فعالیتهای اقتصادی و اداری است.
برای خانوادهای که محل اقامتش در آنتالیا مشخص شده، انتقال وسایل شخصی از ایران ممکن است با نیازهای متفاوتی نسبت به فردی که در آنکارا زندگی یا تحصیل میکند همراه باشد. در چنین شرایطی، برنامهریزی برای حمل بار به آنتالیا باید علاوه بر وزن و حجم محموله، مقصد نهایی و نحوه تحویل بار را نیز در نظر بگیرد.
در مورد افرادی که برای کار، تحصیل یا فعالیتهای اداری راهی پایتخت ترکیه میشوند نیز شرایط مشابهی وجود دارد و بررسی گزینههای حمل بار به آنکارا میتواند بخشی از برنامهریزی جابهجایی وسایل باشد.
خروج ایرانیان از ترکیه نیز در آمار رسمی دیده میشود
آمار TÜİK فقط ورود مهاجران را ثبت نمیکند و جریان خروج از ترکیه نیز در این گزارش وجود دارد.
در سال ۲۰۲۵، مجموعاً ۴۰۳ هزار و ۲۱۶ نفر از ترکیه به خارج مهاجرت کردهاند که نسبت به سال قبل ۵ درصد کاهش داشته است. از این تعداد، ۱۵۵ هزار و ۱۱۹ نفر شهروند ترکیه و ۲۴۸ هزار و ۹۷ نفر اتباع خارجی بودهاند.
در میان اتباع خارجی که در سال ۲۰۲۵ از ترکیه مهاجرت کردهاند، شهروندان عراق با سهم ۱۵.۷ درصد در رتبه نخست قرار داشتند. پس از عراق، افغانستان با ۱۱.۲ درصد، روسیه با ۷.۶ درصد، ایران با ۶.۳ درصد و ترکمنستان با ۵.۷ درصد قرار گرفتهاند.
بنابراین جریان مهاجرت میان ایران و ترکیه یکطرفه نیست و آمار رسمی، هم ورود شهروندان ایرانی به ترکیه و هم خروج اتباع ایرانی از ترکیه را در خود جای داده است.
اگر سهم ۶.۳ درصدی ایران را بر مجموع ۲۴۸ هزار و ۹۷ مهاجر خارجی خروجی اعمال کنیم، تعداد شهروندان ایرانی در جریان مهاجرت خروجی ترکیه در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۵ هزار و ۶۰۰ نفر میشود.
این رقم نیز نباید با تعداد کل ایرانیانی که در طول سال از ترکیه خارج شدهاند یا با آمار سفرهای کوتاهمدت اشتباه گرفته شود؛ موضوع این داده، «مهاجرت» بر اساس تعریف آماری TÜİK است.
جوانان، بخش مهمی از جریان مهاجرت را تشکیل میدهند
یکی دیگر از نکات قابل توجه در گزارش ۲۰۲۵ TÜİK، ترکیب سنی مهاجران است.
در میان افرادی که در سال ۲۰۲۵ به ترکیه مهاجرت کردهاند، گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ سال با سهم ۱۶.۳ درصد بزرگترین گروه بوده است.
پس از آن نیز گروههای سنی جوان و در سن کار سهم قابل توجهی از مهاجران را تشکیل میدهند.
این موضوع نشان میدهد که جریان مهاجرت به ترکیه تنها به جابهجایی خانوارها محدود نیست و گروههای جوان، دانشجویان و افراد در سن ورود به بازار کار نیز بخش مهمی از این جریان را تشکیل میدهند.
آمار مهاجرت ایران و ترکیه چه چیزی را نشان میدهد؟
دادههای رسمی ترکیه نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، تعداد کل مهاجران واردشده به این کشور افزایش قابل توجهی داشته و ایرانیان نیز همچنان در میان ملیتهای اصلی در جریان مهاجرت ورودی قرار داشتهاند.
بر اساس دادههای TÜİK، سهم ایران از مهاجرت اتباع خارجی به ترکیه در سال ۲۰۲۵ برابر با ۵.۸ درصد بوده است؛ رقمی که با توجه به ۳۰۱ هزار و ۸۷۷ مهاجر خارجی، به حدود ۱۷.۵ هزار نفر میرسد. در سال ۲۰۲۴ نیز سهم ایران ۵.۹ درصد و تعداد برآوردشده بر اساس همان داده حدود ۱۲.۴ هزار نفر بود.
در عین حال، آمار خروج اتباع ایرانی از ترکیه نیز قابل توجه است و سهم ۶.۳ درصدی ایران از مهاجران خارجی خروجی سال ۲۰۲۵، نشان میدهد که جریان جابهجایی میان دو کشور را نمیتوان صرفاً با یک عدد برای «مهاجرت ایرانیان به ترکیه» توضیح داد.
نکته مهمتر این است که این آمار، جریان مهاجرت ثبتشده را نشان میدهد و نباید آن را با تعداد ایرانیان حاضر در ترکیه، تعداد دارندگان اقامت، سفرهای گردشگری یا ورود و خروجهای کوتاهمدت یکی دانست.
در نتیجه، برای پاسخ به این پرسش که «چند ایرانی به ترکیه مهاجرت کردهاند؟» دقیقترین پاسخ بر اساس آخرین آمار رسمی موجود این است که در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷.۵ هزار شهروند ایرانی در جریان مهاجرت ورودی به ترکیه ثبت شدهاند؛ رقمی که نسبت به برآورد مبتنی بر دادههای سال ۲۰۲۴ افزایش داشته است، در حالی که سهم ایران از کل مهاجران خارجی اندکی کاهش یافته است.
**میثم قدیری**
تحلیلگر ارشد اقتصادی
میثم قدیری تحلیلگر اقتصادی و روزنامهنگار حرفهای با بیش از چهارده سال تجربه مستمر در حوزه تحلیل بازارهای مالی، بررسی سیاستهای پولی و بانکی و گزارشنویسی اقتصادی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تحولات بازار سرمایه، نرخ ارز و طلا، تورم و معیشت مردم و بررسی تأثیر تصمیمات اقتصادی دولت بر زندگی روزمره شهروندان میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد اقتصاد از دانشگاه تهران و کارشناسی مدیریت مالی از دانشگاه شهید بهشتی است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل بنیادی بازار سرمایه، اقتصادسنجی پیشرفته و مدلسازی مالی را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تأثیر سیاستهای پولی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران» به عنوان پژوهش برتر دانشکده اقتصاد انتخاب شد.
**سوابق حرفهای**
قدیری فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ به عنوان کارشناس اقتصادی در یک مؤسسه پژوهشی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه تحلیل بازارهای مالی، به عنوان تحلیلگر ارشد با چندین کارگزاری بورس و رسانههای اقتصادی معتبر همکاری داشته است. تحلیلهای روزانه و هفتگی وی درباره بازار سهام، ارز و طلا همواره مورد توجه سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی بوده است.
از سال ۱۳۹۷ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصادی و دبیر گروه اقتصاد در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، گزارشهای تحلیلی دقیق و پیشبینیهای مستند وی از تحولات اقتصادی، یکی از پرمخاطبترین بخشهای مجله بوده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی قدیری در تحلیل بازار سرمایه (بورس)، بررسی نرخ ارز، طلا و مسکن، تحلیل سیاستهای پولی و مالی دولت، پیشبینی روند تورم و بررسی تأثیر تصمیمات اقتصادی بر معیشت مردم است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی تحقیقی اقتصادی، تحلیل بودجه سالانه و مصاحبه با مدیران و کارشناسان اقتصادی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد قدیری در تحلیل اقتصادی مبتنی بر دادهها و آمارهای رسمی و معتبر، استفاده از مدلهای اقتصادسنجی استاندارد، توجه به روندهای بلندمدت اقتصادی و پرهیز از پیشبینیهای غیرکارشناسی و هیجانی است. وی در تحلیلهای خود بر شفافیت کامل منابع اطلاعاتی، بیان حدود و ثغور پیشبینیها و پرهیز از جانبداری جناحی تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن اقتصاددانان ایران و کانون کارشناسان رسمی دادگستری (رشته اقتصاد و حسابرسی) است و در همایشهای تخصصی مرتبط با بازار سرمایه و سیاستهای پولی به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین تحلیلگر اقتصادی در جشنواره رسانههای اقتصادی (۱۴۰۱ و ۱۴۰۲)
– لوح تقدیر از سازمان بورس و اوراق بهادار برای تحلیلهای شفاف و تأثیرگذار (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه کتاب سال اقتصاد برای تألیف «بورس به زبان ساده» (۱۴۰۱)
– انتخاب به عنوان تحلیلگر برتر در نظرسنجی فعالان بازار سرمایه (۱۴۰۲)
**تألیفات**
– **«بورس به زبان ساده؛ راهنمای جامع سرمایهگذاری در بازار سهام»** – انتشارات بورس (۱۴۰۱)
– **«تورم و معیشت؛ از تئوری تا واقعیت»** – انتشارات اقتصادی (۱۴۰۲)
