چند استان غربی ایران در پاییز و زمستان با خطر بارش‌های سیل‌آسا روبه‌رو هستند
با افزایش نگرانی‌ها درباره وضعیت بارش‌های پاییزی و زمستانی، کارشناسان هواشناسی نسبت به احتمال بارش‌های شدید و وقوع سیلاب در بخش‌هایی از غرب و جنوب‌غرب ایران هشدار داده‌اند. بر اساس اظهارات احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، استان‌های ایلام، کرمانشاه، کردستان، شمال و شرق خوزستان و چهارمحال‌وبختیاری از مناطقی هستند که به دلیل شرایط جغرافیایی و کوهستانی، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
کدام استان‌ها بیشتر در معرض خطر سیل قرار دارند؟
استان‌های کوهستانی غرب کشور و مناطق زاگرس به دلیل شکل زمین، اختلاف ارتفاع و نحوه حرکت سامانه‌های بارشی، ممکن است هنگام وقوع بارش‌های شدید با روان‌آب و سیلاب روبه‌رو شوند.
بر اساس اظهارات رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، استان‌های زیر در کانون نگرانی درباره بارش‌های شدید پاییز و زمستان قرار دارند:
- ایلام و کرمانشاه: بخش‌هایی از این دو استان به دلیل موقعیت کوهستانی و شرایط حوضه‌های آبریز، در زمان بارش‌های سنگین مستعد روان‌آب و سیلاب هستند.
- کردستان: ناهمواری‌های منطقه می‌تواند در برخی نقاط بر شدت روان‌آب ناشی از بارندگی اثر بگذارد.
- شمال و شرق خوزستان: بارش در ارتفاعات و مناطق بالادست می‌تواند جریان آب در رودخانه‌ها و مسیل‌ها را افزایش دهد.
- چهارمحال‌وبختیاری: موقعیت کوهستانی و وجود حوضه‌های آبریز از عواملی است که ضرورت توجه به بارش‌های شدید را افزایش می‌دهد.
این فهرست به معنای وقوع قطعی سیل در تمام این استان‌ها نیست؛ میزان خطر هر منطقه به شدت و مدت بارش، وضعیت زمین، شرایط رودخانه‌ها و آمادگی زیرساخت‌ها بستگی دارد.
ال‌نینو چگونه می‌تواند بر بارش‌های ایران اثر بگذارد؟
ال‌نینو یکی از پدیده‌های اقلیمی اقیانوس آرام است که با افزایش غیرمعمول دمای سطح آب در بخش‌هایی از این اقیانوس شناخته میشود. این پدیده می‌تواند از طریق تغییر الگوهای گردش جو، بر وضعیت آب‌وهوا در نقاط مختلف جهان اثر بگذارد.
با این حال، رابطه ال‌نینو با بارش در ایران مستقیم و قطعی نیست. وضعیت سامانه‌های جوی، الگوهای فشار، مسیر حرکت جبهه‌های بارشی و سایر شاخص‌های اقلیمی نیز در تعیین میزان و پراکندگی بارندگی نقش دارند. بنابراین، نمی‌توان تنها با استناد به ال‌نینو درباره وقوع سیل در یک استان یا زمان دقیق آن نتیجه‌گیری کرد.
چرا مناطق کوهستانی در برابر بارش شدید آسیب‌پذیرتر هستند؟
در مناطق کوهستانی، آب باران ممکن است در مدت کوتاهی از دامنه‌ها به سمت دره‌ها، رودخانه‌ها و مسیل‌ها حرکت کند. اگر شدت بارندگی بالا باشد یا زمین توان جذب آب را نداشته باشد، حجم روان‌آب افزایش می‌یابد و خطر سیلاب ناگهانی بیشتر میشود.
تغییر کاربری زمین، ساخت‌وساز در مسیر مسیل‌ها، انسداد آبراهه‌ها و ضعف زیرساخت‌های دفع آب نیز می‌توانند خسارت‌های ناشی از سیل را تشدید کنند. به همین دلیل، میزان خطر فقط به مقدار بارش وابسته نیست و نحوه مدیریت زمین و آمادگی محلی نیز اهمیت دارد.
برای کاهش خسارت سیلاب چه اقداماتی ضروری است؟
آمادگی پیش از وقوع بارش‌های شدید می‌تواند در کاهش خسارت‌های جانی و مالی مؤثر باشد. پاک‌سازی مسیر آبراهه‌ها، بررسی وضعیت پل‌ها و راه‌های ارتباطی، شناسایی نقاط حادثه‌خیز و هماهنگی میان نهادهای مدیریت بحران از جمله اقداماتی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
ساکنان مناطق مستعد سیلاب نیز بهتر است هشدارهای رسمی هواشناسی و مدیریت بحران را دنبال کنند، از توقف در بستر رودخانه‌ها و مسیل‌ها هنگام بارندگی شدید بپرهیزند و در صورت اعلام هشدار، توصیه‌های ایمنی را جدی بگیرند.
پیش‌بینی فصلی به معنای هشدار قطعی سیل نیست
پیش‌بینی‌های فصلی معمولاً تصویری کلی از احتمال بارش کمتر یا بیشتر از میانگین ارائه می‌کنند و به‌تنهایی برای تعیین زمان، مکان و شدت یک سیلاب مشخص کافی نیستند. برای ارزیابی خطر واقعی، هشدارهای کوتاه‌مدت و پیش‌بینی‌های به‌روز در روزهای نزدیک به وقوع بارندگی اهمیت بیشتری دارند.
در نتیجه، استان‌های غربی و زاگرسی نام‌برده‌شده باید با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی، آمادگی لازم را برای بارش‌های شدید داشته باشند؛ اما تعیین سطح خطر هر منطقه نیازمند بررسی اطلاعات به‌روز هواشناسی و هشدارهای رسمی است.
**میثم قدیری**
تحلیلگر ارشد اقتصادی
میثم قدیری تحلیلگر اقتصادی و روزنامه‌نگار حرفه‌ای با بیش از چهارده سال تجربه مستمر در حوزه تحلیل بازارهای مالی، بررسی سیاست‌های پولی و بانکی و گزارش‌نویسی اقتصادی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تحولات بازار سرمایه، نرخ ارز و طلا، تورم و معیشت مردم و بررسی تأثیر تصمیمات اقتصادی دولت بر زندگی روزمره شهروندان می‌باشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد اقتصاد از دانشگاه تهران و کارشناسی مدیریت مالی از دانشگاه شهید بهشتی است. همچنین دوره‌های تخصصی تحلیل بنیادی بازار سرمایه، اقتصادسنجی پیشرفته و مدل‌سازی مالی را در مراکز معتبر داخلی و بین‌المللی گذرانده است. پایان‌نامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «تأثیر سیاست‌های پولی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران» به عنوان پژوهش برتر دانشکده اقتصاد انتخاب شد.
**سوابق حرفه‌ای**
قدیری فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۸۹ به عنوان کارشناس اقتصادی در یک مؤسسه پژوهشی آغاز کرد. با گسترش فعالیت‌هایش در حوزه تحلیل بازارهای مالی، به عنوان تحلیلگر ارشد با چندین کارگزاری بورس و رسانه‌های اقتصادی معتبر همکاری داشته است. تحلیل‌های روزانه و هفتگی وی درباره بازار سهام، ارز و طلا همواره مورد توجه سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی بوده است.
از سال ۱۳۹۷ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصادی و دبیر گروه اقتصاد در این رسانه فعالیت می‌کند. در این مدت، گزارش‌های تحلیلی دقیق و پیش‌بینی‌های مستند وی از تحولات اقتصادی، یکی از پرمخاطب‌ترین بخش‌های مجله بوده است.
**تخصص‌ها و حوزه‌های کاری**
تخصص اصلی قدیری در تحلیل بازار سرمایه (بورس)، بررسی نرخ ارز، طلا و مسکن، تحلیل سیاست‌های پولی و مالی دولت، پیش‌بینی روند تورم و بررسی تأثیر تصمیمات اقتصادی بر معیشت مردم است. وی همچنین در زمینه گزارش‌نویسی تحقیقی اقتصادی، تحلیل بودجه سالانه و مصاحبه با مدیران و کارشناسان اقتصادی تجربه قابل توجهی دارد.
**روش‌شناسی حرفه‌ای**
رویکرد قدیری در تحلیل اقتصادی مبتنی بر داده‌ها و آمارهای رسمی و معتبر، استفاده از مدل‌های اقتصادسنجی استاندارد، توجه به روندهای بلندمدت اقتصادی و پرهیز از پیش‌بینی‌های غیرکارشناسی و هیجانی است. وی در تحلیل‌های خود بر شفافیت کامل منابع اطلاعاتی، بیان حدود و ثغور پیش‌بینی‌ها و پرهیز از جانبداری جناحی تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن اقتصاددانان ایران و کانون کارشناسان رسمی دادگستری (رشته اقتصاد و حسابرسی) است و در همایش‌های تخصصی مرتبط با بازار سرمایه و سیاست‌های پولی به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت تندیس بهترین تحلیلگر اقتصادی در جشنواره رسانه‌های اقتصادی (۱۴۰۱ و ۱۴۰۲)
– لوح تقدیر از سازمان بورس و اوراق بهادار برای تحلیل‌های شفاف و تأثیرگذار (۱۴۰۰)
– نامزد دریافت جایزه کتاب سال اقتصاد برای تألیف «بورس به زبان ساده» (۱۴۰۱)
– انتخاب به عنوان تحلیلگر برتر در نظرسنجی فعالان بازار سرمایه (۱۴۰۲)
**تألیفات**
– **«بورس به زبان ساده؛ راهنمای جامع سرمایه‌گذاری در بازار سهام»** – انتشارات بورس (۱۴۰۱)
– **«تورم و معیشت؛ از تئوری تا واقعیت»** – انتشارات اقتصادی (۱۴۰۲)
