ریزش بخشی از مقرنس بنای قوامی در حافظیه؛ هشدار برای حفاظت فوری از میراث

مُقرنس‌های بنای «قوامی» حافظیه فرو ریخت!

بخشی از چَفدآویزها یا همان مقرنس بنای قوامی در مجموعه تاریخی ـ فرهنگی آرامگاه حافظ شیرازی فرو ریخت، حادثه‌ای که هم تلفیق زمان و عوامل طبیعی و هم کوتاهی در مرمت و پایش دوره‌ای را نشان می‌دهد. این رخداد بار دیگر ضرورت توجه فوری به حفاظت از آثار ثبت‌شده ملی را برجسته می‌کند.

چه رخ داد و اهمیت معماری مقرنس بنای قوامی

بخشی از مقرنس بنای قوامی که پشت آرامگاه خاندان قوام‌الملک قرار دارد و سال‌ها به‌عنوان کلاس‌های آموزشی حافظ‌شناسی مورد استفاده بوده، فرو ریخت. این مقرنس‌ها از نمونه‌های برجسته کاربندی در شیراز و جنوب کشور محسوب می‌شدند و به‌واسطه ظرافت اجرا، ارزش هنری و معماری قابل‌توجهی داشتند. فروریختن این بخش، علاوه بر از بین رفتن بخشی از بافت تاریخی، زیان فرهنگی و گردشگری نیز به دنبال دارد.

دلایل محتمل فروریختن مقرنس بنای قوامی

کارشناسان و کنشگران میراث فرهنگی عوامل زیر را در سقوط مقرنس مؤثر می‌دانند:

  • فرسودگی ناشی از گذر زمان و فرسایش طبیعی سازه؛
  • آسیب‌های مخاطره‌آمیز محیطی مانند تغییرات اقلیمی و بارندگی‌های سالیان گذشته؛
  • نبود پایش‌های مداوم و مرمت به‌موقع و سهل‌انگاری در حفاظت از بناهای ثبت ملی.
مُقرنس‌های بنای «قوامی» حافظیه فرو ریخت!
مُقرنس‌های بنای «قوامی» حافظیه فرو ریخت!

پیامدهای فرهنگی و گردشگری حادثه برای بنای قوامی و حافظیه

مجموعه آرامگاه حافظ تنها یادمان یک شاعر نیست؛ مجموعه‌ای مرکب از آرامگاه خاندان قوام‌الملک، مشاهیر محلی و بناهای مرتبط که هر کدام وجوه تاریخی و گردشگری دارند. تخریب هر عنصر معماری، از جمله مقرنس بنای قوامی، فراتر از خسارت فیزیکی است و می‌تواند:

  • تجربه بازدید گردشگران و مخاطبان فرهنگی را کاهش دهد؛
  • زنجیره‌ای از آسیب‌ها را در سایر بخش‌های بنا تشدید کند اگر مرمت جامع و منسجم صورت نپذیرد.

وضعیت فعلی مرمت و اقدامات اولیه

طبق گزارش‌ها، داربست‌هایی پس از ریزش نصب شده و عملیات بهسازی و بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده آغاز شده است. این اقدام ضروری و مثبت است اما کافی نیست؛ مرمت عاجل باید در قالب برنامه‌ای بلندمدت، کارشناسی و با نظارت دقیق میراث فرهنگی انجام شود تا از بازتکرار خسارت جلوگیری شود.

راهکارهای فوری و راهبردی برای جلوگیری از تکرار حادثه

  1. انجام پایش‌های دوره‌ای و فنی همه‌جانبه روی عناصر آسیب‌پذیر بنا، ثبت گزارش‌های وضعیت سازه و برنامه‌ریزی مرمت پیشگیرانه؛
  2. تهیه و اجرای طرح مرمت جامع با مشارکت مرمت‌گران متخصص، مهندسان سازه و کارشناسان حفاظت از میراث و تأمین منابع مالی شفاف برای نگهداری.

نقش نهادها و جامعه در حفاظت از مقرنس بنای قوامی

حفاظت مؤثر از میراث ملی نیازمند هماهنگی بین سازمان‌های میراث فرهنگی، شهرداری، نهادهای محلی، انجمن‌های مردم‌نهاد و فعالان فرهنگی است. اطلاع‌رسانی شفاف درباره روند مرمت، جذب حمایت عمومی و مشارکت خیران و بخش خصوصی می‌تواند به تسریع مرمت و تأمین اعتبارات کمک کند.

جمع‌بندی و درخواست عملی

فروریختن مقرنس بنای قوامی هشداری روشن است: بدون پایش مداوم و مرمت به‌موقع، آثار تاریخی آسیب‌پذیر خواهند ماند. لازم است مرمت اضطراری به‌سرعت با استانداردهای تخصصی آغاز شود و سپس یک برنامه نگهداری بلندمدت برای مجموعه حافظیه تدوین و اجرا گردد تا هم میراث معماری حفظ شود و هم این نماد فرهنگی برای نسل‌های آینده بماند.

مجله خبری روزآنلاین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *