تراز آب دریاچه ارومیه بهبود یافت، اما وضعیت احیای آن همچنان از سال گذشته عقبتر است
مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی با ارائه گزارشی از آخرین وضعیت دریاچه ارومیه، از افزایش نسبی پهنه آبی این نگین فیروزهای شمال غرب کشور در سال آبی جاری خبر داد. این در حالی است که با وجود این بهبود مقطعی، آمارهای رسمی نشان میدهند که تراز فعلی دریاچه ارومیه همچنان پایینتر از مدت مشابه در سال گذشته بوده و فاصله قابل توجهی تا دستیابی به شرایط اکولوژیک مطلوب دارد. این خبر، پیچیدگیهای روند احیای این اکوسیستم حیاتی را بیش از پیش آشکار میسازد.
افزایش پهنه آبی دریاچه ارومیه؛ بهبود موقت یا آغاز روند احیا؟
بر اساس اظهارات مجید رستگاری، مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی، تا نوزدهم بهمنماه سال جاری، تراز سطح آب دریاچه ارومیه به ۱۲۷۰.۱۰ متر رسیده و وسعت آن ۸۷۰ کیلومتر مربع ثبت شده است. این آمار نشاندهنده افزایش چشمگیر نسبت به ابتدای مهرماه سال جاری است؛ زمانی که تراز دریاچه ۱۲۶۹.۵۰ متر و وسعت آن تنها ۴۸۱ کیلومتر مربع بود. این رشد ۳۸۹ کیلومتر مربعی در پهنه آبی، هرچند نویدبخش است، اما با مقایسه وضعیت با سال گذشته، تصویر کاملتری نمایان میشود.
[
](
)
در همین بازه زمانی در سال گذشته، تراز دریاچه ارومیه ۱۲۷۰.۱۴ متر و وسعت آن ۹۴۰ کیلومتر مربع گزارش شده بود. این مقایسه بیانگر آن است که علیرغم بهبود نسبی فعلی، دریاچه ارومیه هنوز به سطح سال گذشته نرسیده و وضعیت آن نیازمند استمرار جدیتر اقدامات مدیریتی و همراهی عوامل طبیعی است. این واقعیت تلخ نشان میدهد که برای احیای کامل و پایدار، راهی طولانی در پیش است.
اقدامات مدیریتی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و نقش بارشها
شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی برای مدیریت بحران خشکسالی و کمک به احیای دریاچه ارومیه، اقداماتی را در سال جاری به اجرا گذاشته است. یکی از مهمترین این اقدامات، لایروبی رودخانهها و مسیلهای منتهی به دریاچه است. در سال آبی جاری، ۲۸.۲ کیلومتر عملیات لایروبی در سطح استان انجام شده که ۱۶.۷۹ کیلومتر از این میزان به طور خاص در حوضه آبریز دریاچه ارومیه صورت گرفته است. این عملیات با هدف افزایش بهرهوری انتقال آب و کاهش هدررفت روانابها به سمت دریاچه انجام میشود.
علاوه بر اقدامات مدیریتی، وضعیت بارشها نیز نقش کلیدی در تغییرات تراز آب دریاچه ارومیه ایفا میکند. میزان بارش ثبتشده در سال آبی جاری تاکنون ۱۹۰.۸ میلیمتر بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۶۷ درصد افزایش نشان میدهد. این افزایش بارش، هرچند امیدوارکننده است، اما به گفته کارشناسان، به تنهایی برای خروج کامل از شرایط خشکسالی کافی نیست و مدیریت جامع مصرف آب در تمامی بخشها، از کشاورزی گرفته تا مصارف شهری و صنعتی، همچنان یک ضرورت حیاتی به شمار میرود.
چالشهای تداوم حیات دریاچه ارومیه و ضرورت حفظ آن
دریاچه ارومیه که زمانی بزرگترین دریاچه داخلی ایران و دومین دریاچه آب شور جهان محسوب میشد، در دو دهه اخیر با بحران خشکی بیسابقهای مواجه شده است. این بحران، نهتنها زیستبوم منطقه را با خطر جدی روبهرو کرده، بلکه تبعات اقتصادی و اجتماعی گستردهای برای استانهای آذربایجانغربی و شرقی به همراه داشته است.
اهمیت احیای دریاچه ارومیه از چند جنبه حیاتی است:
اهمیت زیستمحیطی: این دریاچه زیستگاه منحصر به فردی برای گونهای از آرتمیا (سختپوست آب شور) و توقفگاه مهمی برای پرندگان مهاجر است. خشکی آن، تنوع زیستی منطقه را به شدت تهدید میکند.
اهمیت اقلیمی: خشکی دریاچه منجر به افزایش ریزگردها و طوفانهای نمک شده که سلامت ساکنان منطقه و حاصلخیزی اراضی کشاورزی را به خطر میاندازد.
اهمیت اقتصادی و اجتماعی: معیشت بسیاری از مردم منطقه به کشاورزی وابسته است که به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آب شیرین، در معرض تهدید قرار دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی در پایان بر این نکته تأکید کرد که تثبیت بهبود نسبی ایجادشده در دریاچه ارومیه نیازمند همراهی مردم، دستگاههای اجرایی و تداوم اجرای برنامههای فنی و مدیریتی در حوضه آبریز است. هرگونه برداشت و مصرف آب خارج از الگوی تعریفشده میتواند این روند شکننده احیا را با مخاطره جدی مواجه کند. حفظ این میراث طبیعی ارزشمند، نیازمند عزمی ملی و همکاری همهجانبه است.
مطالب مرتبط
- هشدار جدی درباره کاهش بیسابقه حجم ذخیره سد طالقان و تهدید منابع آبی پایتخت صادر شد
- باند حرفهای سرقت زنان، مردان متاهل پولدار را با شگرد بیهوشی طعمه قرار میداد
- آهنگ آرون افشار ترکم کردی با کیفیت 320 و 128
- هشدار جدی درباره کاهش بیسابقه حجم ذخیره سد طالقان و تهدید منابع آبی پایتخت صادر شد
میثم قدیری، یکی از روزنامهنگاران برجسته و کارکشته در حوزه رسانهای کشور است که سالها در مجلههای خبری مختلف به فعالیت پرداخته است. او به دلیل داشتن دیدی عمیق و تحلیلی نسبت به مسائل سیاسی و اقتصادی و…به عنوان یک منبع خبری قابل اعتماد شناخته میشود.
